Vodič kroz Berlin, Njemačka - Top 10 lokacija za vidjeti

Po broju tekstova o Njemačkoj na mom blogu ćete lako zaključiti koliko volim da obilazim ovu zemlju. Doduše, te posjete su uglavnom orijentisane ka ušuškanim, srednjovjekovnim gradićima i selima, a vrlo rijetko prema velikim gradovima, čija imena smo svi bezbroj puta čuli. I dok prema prvim gajim izuzetnu naklonost, ove druge sam pretežno izbjegavao, ili čak i ako bih ih posjetio, bivao sam razočaran, ili u najmanju ruku ostajao ravnodušan. Moram priznati da me ni Berlin nikada nije pretjerano privlačio, ali sam znao da ću ga jednog dana posjetiti, prvenstveno jer se radi o glavnom gradu zemlje u kojoj sam bio bezbroj puta, ali i zbog činjenice da se u jednom od njegovih muzeja čuva skulptura koju godinama priželjkujem da vidim uživo. 

Prilika da posjetim Berlin se ukazala neočekivano, kada sam shvatio da mi je to najpraktičnija konekcija da dođem do Quedlinburga, jednog od onih malih gradova zbog kojih sam i zavolio Njemačku. Berlin je tu trebalo da bude samo usputna stanica, ali sam naposlijetku donio odluku da se u njemu zadržim jedan dan i pružim mu priliku.

 

Šta posjetiti u Berlinu za jedan dan?

 

Ni u jednom trenutku se nisam zavaravao da će jedan dan biti dovoljan da vidim sve ono što Berlin kao destinacija pruža, ali sam sastavio kratku listu prioritetnih tačaka, kojom su obuhvaćene manje-više sve ključne znamenitosti. Za obilazak ovih deset znamenitosti će vam trebati malo intenzivniji tempo, a ukoliko ostajete više dana, onda ih možete obići i postepeno.

 

1. Berlinska katedrala

 

S obzirom da sam veliki ljubitelj arhitekture, i da je ona jedan od glavnih razloga zbog kojih putujem, berlinsku katedralu sam smatrao logičnim početkom obilaska grada. Smještena je na Muzejskom ostrvu, na rijeci Šprevi. Berliner Dom, iako se naziva katedralom, zapravo je glavna protestantska crkva Berlina. Građena je na prelazu iz 19. u 20. vijek, u stilu neorenesanse, sa elementima baroka. Oštećena je tokom Drugog svjetskog rata, a obnova je trajala decenijama i dovršena je nakon njemačkog ujedinjenja. U kripti katedrale nalaze se grobnice gotovo 100 članova dinastije Hohenzollern, koja je vladala Pruskom i Njemačkim Carstvom. Posjetioci se mogu popeti oko 270 stepenica do galerije kupole, odakle se pruža panoramski pogled na centar Berlina.

 

2. Muzejsko ostrvo

 

Muzejsko ostrvo, na kome je smještena i Berlinska katedrala, predstavlja jedan od najznačajnijih muzejskih kompleksa u Evropi, a od 1999. godine je uvršteno i na UNESCO-vu listu zaštićene kulturne baštine. Na ostrvu se nalazi pet poznatih muzeja: Altes Museum (Stari muzej), Neues Museum (Novi muzej), Bode Museum, Alte Nationalgalerie (Stara nacionalna galerija) i Pergamon Museum. Muzeji su građeni tokom perioda od oko 100 godina, između 1824. i 1930. godine, što je omogućilo praćenje razvoja muzejske arhitekture kroz različite epohe. U muzejima se čuvaju dragocjeni predmeti iz drevnih civilizacija, uključujući umjetnost i artefakte iz starog Egipta, Grčke, Rima, Bliskog istoka i evropske kulture 19. vijeka. Vjerovatno najimpresivniji među njima je Pergamon, koji je trenutno zatvoren zbog opsežne restauracije, te će djelimično biti otvoren u junu 2027. godine, dok će potpuno otvaranje uslijediti tek oko 2037.

 

Kao što sam spomenuo, jedan od glavnih motiva moje posjete Berlinu bila je čuvena egipatska skultura, a riječ je o bisti kraljice Nefertiti, koja se danas smatra univerzalnim simbolom ljepote. Bista stara više od 3.000 godina se čuva u Novom muzeju, koji uprkos svom nazivu, baštini vrlo stare umjetnine, uključujući egipatske sarkofage, berlinski zlatni šešir iz bronzanog doba i dr. Susret sa Nefertiti je za mene bio nevjerovatno iskustvo (ne moram vam reći da sam ostatak muzeja obilazio kao na iglama dok nisam stigao do nje), a interesantno je da je fotografisanje biste dozvoljeno samo iz susjednih prostorija.

 

3. Katedrala Svete Hedvige i Trg Bebelplatz

 

Na putu od Muzejskog ostrva ka Trgu Gendarmenmarkt sam sasvim slučajno otkrio Katedralu Svete Hedvige, monumentalnu katoličku crkvu i sjedište berlinske nadbiskupije. Smještena je na Trgu Bebelplaz, skupa sa još nekoliko impresivnih arhitektonskih zdanja. Izgrađena je u 18. vijeku, po nalogu pruskog kralja Frederika II Velikog. Bila je prva katolička crkva sagrađena u protestantskom Berlinu nakon reformacije. Sagrađena je po uzoru na Panteon u Rimu, što će vam odmah upasti u oči kada vidite njenu kupolu. Tokom Drugog svjetskog rata je bila skoro u cjelosti uništena, a obnovljena je 1963., kada je enterijer poprimio moderan izgled. Nakon posljednje obnove oltar je postavljen u središte crkvenog prostora, što je jedno od najzanimljivijih obilježja savremenog uređenja. 

Osim katedrale, na trgu se nalaze i Državna opera, Alte Bibliothek (nekadašnja kraljevska biblioteka Pruske), Altes Palais (nekadašnja kraljevska palata iz 19. vijeka), kao i glavna zgrada Humboldt univerziteta, koja je smještena neposredno uz trg. Na sredini trga nalazi se memorijal The Empty Library, posvećen nacističkom spaljivanju knjiga 10. maja 1933. godine. Kroz staklenu ploču u tlu može se vidjeti podzemna prostorija s praznim policama za knjige, što simbolizira uništeno znanje i slobodu mišljenja.

 

4. Trg Gendarmenmarkt

 

Gendarmenmarkt važi za jedan od najljepših trgova u Berlinu, a mnogi ga smatraju i najljepšim gradskim trgom u cijeloj Njemačkoj. Nalazi se u istorijskoj četvrti Mitte i poznat je po svojoj skladnoj arhitekturi, kulturnim događajima i bogatoj istoriji. Trgom dominiraju tri građevine, od kojih centralnu poziciju zauzima Koncertna dvorana (Konzerthaus Berlin), sa čijih se bočnih strana nalaze skoro istovjetne i simetrične Französischer Dom i Deutscher Dom. Uprkos riječi „Dom“ u njihovom imenu, nijedna od njih zapravo nije katedrala. Französischer Dom je izgrađena u 18. vijeku za francuske protestante (hugenote), koji su se doselili u Berlin. Danas se u zgradi nalazi muzej o istoriji hugenota i vidikovac s panoramskim pogledom na Berlin. 

Deutscher Dom je takođe sagrađena u 18. vijeku, ali za luteransku zajednicu. Danas u njoj postoji izložba o historiji njemačke parlamentarne demokratije. Crkve su svoje sadašnje identične kupole dobile naknadno, kako bi se postigla harmonija na trgu. Cijeli Gendarmenmarkt je zamišljen kao „reprezentativni trg harmonije“, gdje tri zgrade (dvije „katedrale“ i koncertna dvorana) simbolizuju ravnotežu religije, kulture i državne tradicije.

 

5. Brandenburška kapija

 

Još malo pješačenja od Trga Gendarmenmarkt dovešće vas do jedne od najposjećenijih atrakcija, ne samo Berlina, nego i cijele Njemačke. Izgradio ju je u drugoj polovini 18. vijeka pruski kralj Fridrih Vilhelm II, te je prvobitno služila kao gradska kapija na ulazu u Berlin. Na vrhu kapije se nalazi skulptura kvadrige, četvoroprega sa boginjom pobjede. Kvadriga je više puta mijenjala značenje, od simbola mira do simbola pobjede i državne moći. Nakon poraza Pruske, Napoleon je 1806. odnio kvadrigu u Pariz kao ratni plijen. Vraćena je u Berlin 1814. nakon Napoleonovog poraza, što je dodatno učvrstilo njen simbol nacionalnog ponosa. 

Tokom Drugog svjetskog rata bila je oštećena, a s obzirom da se nalazila neposredno uz Berlinski zid, tokom perioda Hladnog rata je postala simbolom podjele, smještena na „ničijoj zemlji“, između Zapadnog i Istočnog Berlina. Decembra 1989. Brandenburška kapija je ponovo otvorena nakon pada Berlinskog zida, te je postala snažan simbol njemačkog ujedinjenja i evropske integracije.

 

6. Reichstag

 

U neposrednoj blizini Brandenburške kapije nalazi se Reichstag, istorijska zgrada koja je danas sjedište jednog od dva doma njemačkog parlamenta, Bundestaga. Izgrađena je krajem 19. vijeka, a posebno je poznata po svojoj velikoj staklenoj kupoli koju je projektovao arhitekt Norman Foster nakon obnove devedesetih godina. Danas Reichstag ima i važnu turističku ulogu, jer posjetioci mogu ući u zgradu uz prethodnu registraciju, prošetati staklenom kupolom i uživati u panoramskom pogledu na Berlin. Kupola je posebno popularna jer omogućava pogled na parlamentarnu salu ispod nje, što simbolizuje transparentnost vlasti i otvorenost demokratije. 

Na suprotnoj strani od Reichstaga, sa druge strane Brandenburške kapije, nalazi se Spomenik ubijenim Jevrejima Evrope, posvećen jevrejskim žrtvama Holokausta, koji je počinila nacistička Njemačka. Spomenik se prostire na 1,9 hektara i sačinjen je od 2.711 betonskih ploča, raspoređenih u vidu rešetke na blago nagnutom terenu.

 

7. Berlinski TV toranj

 

Možda ne nužno najljepši, ali svakako jedan od najprepoznatljivijih simbola Berlina je njegov čuveni TV toranj (Fernsehturm), koji je ujedno i najviša građevina u Njemačkoj. Vidljiv je iz skoro svakog dijela grada, pa i ne čudi što je to bila prva gradska znamenitost koju sam ugledao po dolasku. Izgrađen je između 1965. i 1969. godine u vrijeme Istočne Njemačke (DDR), kao simbol modernosti i tehničkog napretka socijalističke države. Danas TV toranj ima važnu turističku ulogu. 

Posjetioci mogu liftom doći do vidikovca na oko 200 metara visine, odakle se pruža panoramski pogled na cijeli Berlin. U rotirajućem restoranu iznad vidikovca može se uživati u pogledu koji se polako okreće oko svoje ose, što omogućava pogled na cijeli grad tokom obroka. U neposrednoj blizini tornja se nalaze i Gradska vijećnica (zgrada od crvene cigle), kao i crkva Marienkirche.

 

8. East Side Gallery

 

Otići u Berlin i ne vidjeti Berlinski zid, je isto kao otići u Istanbul i ne vidjeti Aja Sofiju. Iako nema vizuelnu vrijednost kao Aja Sofija, Berlinski zid je vjerovatno najupečatljiviji simbol istorije grada. Od originalnog Berlinskog zida danas je u Berlinu sačuvano manje od 3 kilometra. Zid je nekada bio dug oko 155 kilometara, ali je nakon pada 1989. godine gotovo u potpunosti srušen. East Side Gallery je najduži očuvani segment, sa dužinom od 1,3 km i smatra se najvećom galerijom na otvorenom, u svijetu. Nastala je 1990. godine, neposredno nakon pada Berlinskog zida, kada je više od 100 umjetnika iz preko 20 zemalja oslikalo njegov sačuvani dio. 

Najpoznatiji mural je „My God, Help Me to Survive This Deadly Love“, poznati prikaz poljupca između Leonida Brezhneva i Ericha Honeckera. Originalni murali su tokom godina bili oštećeni vremenskim uslovima i grafitima, pa su mnogi restaurirani 2009. godine povodom 20. godišnjice pada Berlinskog zida. Zanimljivo je i to da su mnogi originalni segmenti zida završili u muzejima i javnim prostorima širom svijeta, pa se dijelovi Berlinskog zida mogu vidjeti i izvan Njemačke.

 

9. Most Oberbaum

 

Most Oberbaum (Oberbaumbrücke) je jedan od najprepoznatljivijih mostova u Berlinu i jedan od simbola ponovnog ujedinjenja grada. Most prelazi preko rijeke Špreve i povezuje četvrti Friedrichshain i Kreuzberg, te ga je moguće vidjeti sa lokacije gdje se nalazi East Side Gallery, pa je obje lokacije najlakše posjetiti istovremeno. Današnji most izgrađen je između 1894. i 1896. godine u neogotičkom stilu od crvene cigle. Prepoznatljiv je po svojim dvjema kulama koje podsjećaju na srednjovjekovne gradske kapije, zbog čega je jedan od najfotografisanijih mostova u Berlinu. 

Nakon izgradnje Berlinskog zida, most se nalazio na granici između Istočnog i Zapadnog Berlina. Bio je zatvoren za većinu stanovnika i služio je kao strogo kontrolisana granična tačka. Nakon pada Berlinskog zida, most je obnovljen i ponovo otvoren 1995. godine, postavši simbol povezivanja nekada podijeljenog grada.

 

10. Checkpoint Charlie

 

Checkpoint Charlie bio je najpoznatiji granični prelaz između Istočnog i Zapadnog Berlina tokom perioda podjele Njemačke nakon Drugog svjetskog rata. Nalazio se u centru Berlina, na ulici Friedrichstraße, i služio je prvenstveno za prelazak stranih državljana, diplomata i savezničkog vojnog osoblja između sovjetskog i zapadnog sektora grada. Ime „Charlie“ dolazi iz NATO fonetske abecede (Alpha, Bravo, Charlie). Checkpoint Charlie postao je simbol Hladnog rata. Jedan od najnapetijih trenutaka dogodio se 1961. godine kada su se američki i sovjetski tenkovi suočili jedni s drugima na nekoliko desetina metara udaljenosti, što je izazvalo strah od mogućeg vojnog sukoba.

 

Gdje odsjesti u Berlinu?

 

Moram priznati da je Berlin poprilično skup u odnosu na većinu drugih gradova u Njemačkoj, kada su u pitanju cijene smještaja. Ukoliko tražite pristojan omjer cijene i kvaliteta, preporučujem hotel Victor's Residenz – Hotel Berlin Mitte. Možete ga naći na Bookingu, a dobra stvar je što autobusom broj 200 (stanica je udaljena minut hoda od hotela) možete vrlo brzo stići do trga Alexanderplatz, gdje su vam nadohvat ruke sve ključne znamenitosti.